Primaire waterkeringen (dijken, dammen, stortvloedkeringen en duinen) beschermen Nederland tegen overstromingen vanuit de zee, de grote rivieren en de grote meren. Alle primaire keringen in Nederland moeten in 2050 aan nieuwe normen voldoen. Dat betekent: in 2050 heeft iedereen in Nederland een basisbeschermingsniveau. De waterschappen en Rijkswaterstaat hebben in kaart gebracht dat 62% van de keringen nu nog niet voldoet aan de waterveiligheidsnormen die in 2050 moeten zijn bereikt. Dat is een hoog percentage, maar wel in lijn met de verwachtingen. Op basis van deze beoordeling wordt bepaald welke stukken van een waterkering inderdaad versterkt moeten worden. Meestal gaat het om een gedeelte en niet het hele traject van een waterkering. Eind 2023 zullen we een duidelijker beeld hebben van de totaalopgave.
Voor de periode 2024-2035 staan circa 100 dijkversterkingsprojecten gepland, goed voor 814 kilometer dijk en 317 kunstwerken. Een van de grotere dijkversterkingen is de versterking van de Afsluitdijk.
Ruimtelijke reservering
Rondom dijken, dammen, duinen en waterkerende objecten is voldoende ruimte nodig om versterkingen uit te voeren, ook na 2050. Deze ruimte wordt een reserveringszone genoemd. Op basis van de meest recente informatie uit het Kennisprogramma Zeespiegelstijging worden de reserveringszones van de primaire waterkeringen (dijken en kust) geactualiseerd. Het doel van deze actualisatie is het stroomlijnen en toekomstbestendig maken van de reserveringszones, waardoor dijk- en kustversterkingen mogelijk blijven in de toekomst. Ruimtelijke plannen en instrumenten van gemeenten en provincies worden hierop aangepast.
Daarnaast is in de toekomst bebouwing niet meer toegestaan in de uiterwaarden die vallen onder de Beleidslijn Grote Rivieren. Dit besluit zorgt ervoor dat nieuwe bouwactiviteiten de plannen voor toekomstbestendigere rivieren niet duurder of onmogelijk maken. Ook voorkomt deze maatregel dat de schade bij hoge waterstanden of overstromingen verder toeneemt.
Naar het thema Waterveiligheid.
Ruimtelijke kwaliteit
In 2021 heeft de HWBP-alliantie stappen gezet in de Programmatische aanpak Duurzaamheid en Ruimtelijke kwaliteit. Het doel: de transitie naar duurzame, klimaatneutrale en circulaire dijkversterkingen met ruimtelijke kwaliteit ondersteunen. Het doel is het structureel borgen van duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit in alle HWBP-projecten vanaf 2023.