Verbetering van kwaliteit moet vooral voortkomen uit de gestarte samenwerkingsprojecten meten en monitoren, gegevensbeheer en de waterketenkaart. Beter inzicht in het functioneren moet leiden tot meer afstemming in investeringen en optimalisatie van zuivering en bemaling. Deze drie samenwerkingsprojecten komen binnen drie jaar tot hun volledige omvang, waarbij het uitgangspunt is dat het gros van de gemeenten en waterschappen participeert. Dit leidt tot betere onderbouwing en betere afstemming van maatregelen tussen gemeenten en waterschappen.
Doel 2 en 3 – Verbeteren kwaliteit en verminderen kwetsbaarheid
Deelname aan de projecten meten en monitoren en gegevensbeheer is door alle partners onderschreven. Beide projecten dragen sterk bij aan een verlaging van de personele kwetsbaarheid, doordat deze taken klein in omvang, versnipperd en specialistisch zijn als ze individueel worden uitgevoerd. Ze worden robuust door samenwerking. Beide projecten voorzien in een kwaliteit van databeheer en advisering die voor individuele gemeente niet haalbaar is, anders dan door inhuur van marktpartijen.
Deelname aan beide projecten is kiezen voor kwaliteit en stelt de juiste prioriteit voor het verminderen van de kwetsbaarheid. Er is een ambitie om een dusdanige meerwaarde te creëren dat alle partners ook daadwerkelijk zullen participeren. Enkele gemeenten onderzoeken de meerwaarde van deelname aan gegevensbeheer nog. Hierover zal in de loop van 2020 duidelijkheid zijn.
- Het project Meten en Monitoren blijft onderdeel van de Waterketen. In dit project richten we ons op het gehele (afval)watersysteem. Waterschap Hunze en Aa’s verzamelt gegevens van de partners, analyseert deze en verstrekt verbeteradviezen. Door beter systeeminzicht kunnen investeringen beter worden afgewogen en zijn optimalisaties in de keten mogelijk. In 2021 zijn alle deelnemende partners aangesloten. Vanaf 2020 wordt de advisering over inzicht in werking, optimalisatie en calamiteiten actief geïmplementeerd. Vanaf 2022 willen we met behulp van drinkwaterverbruik gegevens gaan onderzoeken of verkeerde aansluitingen in het riool opgespoord kunnen worden. Dit zijn afvalwateraansluitingen op regenwaterriolering. In 2024 wordt het project geëvalueerd.
- Gezamenlijk Gegevensbeheer bouwen we verder uit. Iedereen werkt met een volledig en actueel databestand. De gemeenten doen dit volgens de standaard Gegevenswoordenboek Stedelijk Water (GWSW) en de waterschappen volgens het Datamodel Watersysteem (DAMO). Via webservices bieden we deze gegevens aan landelijke en regionale knooppunten. De netwerkorganisatie biedt de partners maatwerkadviezen over onderhoud, renovatie en vervanging. In 2021 zijn alle partners die willen deelnemen aangesloten. Vanaf 2020 wordt de advisering over levensduur en vervangingsmaatregelen uitgevoerd. In 2024 wordt het project geëvalueerd.
We blijven aan de Waterketenkaart werken. Dit project heeft sterke binding met Gegevensbeheer en Meten en Monitoren omdat voor de Waterketenkaart goede basisgegevens nodig zijn. De informatieverstrekking aan inwoners en bedrijven via het Gegevensknooppunt Groningen is van belang door de eisen van de Omgevingswet. De Waterketenkaart is een belangrijk hulpmiddel voor de waterprofessional in de uitoefening van zijn of haar taak
| Waarop gebaseerd | Voor iedere gemeente in Groningen en Noord-Drenthe is een “Waterkaart” gemaakt waarop alle waterobjecten zijn weergegeven. De watergegevens van het waterschap en de gemeente komen op de deze kaart samen. Bij het vormgeven van deze kaart werden de waterzaken voor de partners over en weer inzichtelijk en konden fouten worden hersteld. Met behulp van deze waterkaart zijn de waterprofessional in staat de totale werking van het watersysteem helder en duidelijk te doorzien en worden problemen en verstoringen eenvoudiger en sneller opgelost. Water houdt zich echter niet aan organisatiegrenzen en er zijn veel meer interne (bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, wegenbeheerder) en externe (Het Rijk, de provincie, inwoners, bedrijven) partijen die de informatie op deze waterkaart willen gebruiken. Bijvoorbeeld voor het doen van vergunningaanvragen, de klimaatmaatregelen of planologie. De Omgevingswet vraagt om tijdige en toegankelijke gegevensverstrekking op basis van actuele gegevens. Ook moet de informatie voor de uitwisseling met derden voldoen aan landelijke normen en standaarden. In aansluiting op landelijke ontwikkelingen met betrekking tot het uitwisselen van data (BAG, BGT, PEDOK, Klimaatatlas), de toepassing van nieuwe technieken voor open datastructuren en de risico’s voor cybercriminaliteit is een nieuw project gestart. De waterkaarten voegen we samen in een “regionale waterketenkaart”. We zorgen ervoor dat de bronhouders (gemeenten en waterschappen) regelmatig aangepaste en nieuwe gegevens leveren, zodat de actualiteit en de betrouwbaarheid is gewaarborgd. Tevens zullen de gegevens moeten voldoen aan de landelijke standaarden (GWSW/Aquo), zodat we dezelfde taal spreken. Bijvoorbeeld, we spreken op de kaart allemaal over een “rioolgemaal” en niet over een “rioolpompstation” of een “rioolpersgemaal”. Op termijn kunnen de gegevens van het project “Meten en Monitoren” worden toegevoegd aan de waterketenkaart zodat deze informatie op een snelle en toegankelijke manier wordt uitgewisseld. Voor de uitwisseling en samenvoegen van de waterkaart tot een waterketenkaart werken we samen met het Gegevens Knooppunt Groningen (GKG), dit is een ander regionaal initiatief. Het GKG borgt een veilige en betrouwbare uitwisseling én schept de unieke mogelijkheid om de watergegevens te combineren met andere data: bodem, geluid, energie en de uitgevoerde klimaat stresstesten. Het GKG wordt momenteel gedragen door een groot aantal bronhouders in de provincie Groningen en naar verwachting neemt dit aantal de komende jaren toe. De partners die (nog) geen bronhouder zijn noemen we participanten en zij doen alleen mee voor het thema waterketenkaart. |
| Succesfactoren | Voor de uniforme uitwisseling van gegevens is het noodzakelijk dat iedere gemeente en waterschap de brongegevens heeft gestandaardiseerd volgens landelijke standaarden (GWSW en AQUO) en ter beschikking stelt via een zogenaamde (open) webservices portaal. Het is van belang dat iedere gemeenten en waterschap in de eigen bronbestanden de gegevens op een voldoende hoog kwaliteitsniveau heeft of gaat brengen (bijvoorbeeld door het regionale project gezamenlijk gegevensbeheer). De informatie op de kaart regelmatig wordt geactualiseerd (dagelijks, maandelijks of per kwartaal). |
| Schaal van samenwerking | Regio: alle gemeenten en waterschappen. Een regionale projectgroep bestaande uit waterprofessionals werkt aan de waterketenkaart. Gemeenten kunnen zo nodig externe ondersteuning inhuren. Een drietal sub werkgroepen werkt aan deelonderwerpen: Standaardisatie GWSW/Aquo, Keuze en inrichting Open data portaal en kenniskring water (wat vraagt de klant aan informatie). |
| Te boeken winst/ resultaat | Inzicht in de totale werking en samenhang (ondergronds en bovengronds) van het watersysteem. Integrale afstemming tussen bronhouders, Informatiebron inwoners en input voor bedrijven, Input voor het maken van stedelijke en ruimtelijke plannen. Input voor Inzicht in stresstesten en input voor klimaatmaatregelen. Informatie voor ruimtelijke ordening, (grensoverschrijdende) waterhuishouding in zowel stedelijk als landelijk gebied, inzicht in het rioolstelsels en bemalingsgebieden, inclusief de overstorten, de rioolpersleidingen en rioolgemalen. |
| Planning globaal | Regulier beheer |
| Geraamde kosten | € 27.500,- excl. Btw per jaar voor projectleiding. € 45.000,- excl. btw per jaar voor samenwerking met GKG |
| Dekking | Projectleiding: regionale financiering waterketen samenwerking. Samenwerking GKG: participanten. |
Waterkennis 