Uitgelicht

Het klimaat verandert: het wordt warmer, natter, droger, en de zeespiegel stijgt. Om ons tegen de gevolgen daarvan te beschermen, moeten we ons aanpassen. Dat noemen we klimaatadaptatie. Het Kennisportaal Klimaatadaptatie helpt daarbij. Het is bedoeld voor iedereen: voor overheden, bedrijven, docenten en studenten, maatschappelijke organisaties en inwoners. Alleen samen kunnen we zorgen voor een klimaatbestendig en waterrobuust Nederland. Bekijk de video hiernaast voor een introductie van de verschillende onderdelen op deze website.

Klimaatadaptatie gebouwde omgeving: aanpassing landelijke maatlat

Gepubliceerd 17 april 2025

Begin april hebben de ministers Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en Barry Madlener van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), mede namens staatssecretaris Jean Rummenie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), de Tweede Kamer een voortgangsbrief gestuurd over wat het kabinet doet op het gebied van klimaatadaptatie in de gebouwde omgeving. Met deze brief vragen de ministers aandacht voor dit onderwerp en informeren ze de kamer over de landelijke maatlat voor klimaatadaptieve nieuwbouw, die wordt aangepast om partijen praktisch beter te ondersteunen.

Aanpassing landelijke maatlat voor klimaatadaptieve nieuwbouw

In maart 2023 stelde het kabinet een landelijke maatlat op voor een klimaatadaptieve groene gebouwde omgeving. Deze maatlat is een praktische handreiking voor partijen die betrokken zijn bij nieuwbouw. Er staan doelen, normen en richtlijnen in voor thema’s zoals wateroverlast, droogte, hitte, biodiversiteit en bodemdaling. Op basis van praktijkervaringen en onderzoek naar onder meer de kosten en baten van de maatlat, heeft het kabinet besloten de maatlat aan te passen. Voortaan geldt de maatlat alleen voor de inrichting van een gebied en niet meer voor de gebouwen zelf. Ook wordt de maatlat concreter gemaakt, zodat het makkelijker wordt om te toetsen of een gebiedsontwikkeling aan de normen voldoet.

Juridische borging

Nadat de maatlat is aangepast, bekijken de bewindspersonen hoe ze verder gaan met juridische borging ervan. Hierbij nemen ze dan ook de adviezen mee uit het programma STOER (opent in nieuw venster) (verwijst naar een andere website). Verder voert het kabinet extra onderzoek uit om beter inzicht te krijgen in de kosten en baten van klimaatadaptieve nieuwbouw en financieringsmogelijkheden.

Samen verantwoordelijk

Voor het klimaatadaptief inrichten van de gebouwde omgeving zijn het kabinet, medeoverheden, gebouweigenaren, woningcorporaties, kennisinstellingen, de bouwsector en de financiële sector samen verantwoordelijk. Al deze partijen nemen maatregelen die binnen hun mogelijkheden vallen. Hiermee zorgen we voor een veilige, prettige en gezonde leefomgeving om in te wonen, te werken en elkaar te ontmoeten – nu én in de toekomst.

Meer lezen?

Ben je benieuwd naar de andere acties die lopen om de gebouwde omgeving klimaatadaptief te maken? Lees dan de hele voortgangsbrief (opent in nieuw venster) (verwijst naar een andere website).

Maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving

In Nederland krijgen we steeds vaker te maken met zware buien, langdurige droogte en extreme hitte. Om ons tegen de gevolgen daarvan te beschermen, is het nodig dat we onze omgeving aanpassen. Dat betekent ook dat we anders moeten gaan bouwen. De Maatlat klimaatadaptieve groene gebouwde omgeving maakt duidelijk hoe klimaatadaptief bouwen en inrichten eruitziet.

Voor wie?

De maatlat biedt houvast voor overheden, woningcorporaties en partijen uit de bouw zoals projectontwikkelaars.

Wat kun je ermee?

De maatlat is nodig om beter voorbereid te zijn op de gevolgen van klimaatverandering. Zo kunnen we ook in de toekomst in een veilige, gezonde én groene omgeving blijven wonen en werken. De maatlat maakt duidelijk hoe klimaatadaptief bouwen eruitziet. Het instrument beschrijft doelen en prestatie-eisen, en geeft richtlijnen voor de thema’s wateroverlast, droogte, hitte, biodiversiteit, bodemdaling en gevolgbeperking overstromingen. De maatlat schrijft geen specifieke maatregelen voor. Daardoor blijft er lokaal ruimte voor maatwerk en krijgen innovatieve en slimme oplossingen alle ruimte.

Opgelet: in april 2025 heeft het kabinet aangekondigd de maatlat aan te gaan passen. De maatlat gaat alleen gelden voor de gebiedsinrichting. Daarnaast wordt de richtlijn over warmtewerende oppervlakken uit de maatlat geschrapt.

Wie heeft deze maatlat ontwikkeld?

De maatlat is ontwikkeld door de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Infrastructuur en Waterstaat en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW). Tijdens de ontwikkeling zijn veel verschillende stakeholders betrokken, waaronder experts op het gebied van klimaatadaptief bouwen, professionals uit de bouwsector, natuurorganisaties en kennisinstellingen.

Publicatiedatum

23 maart 2023

https://klimaatadaptatienederland.nl/stresstest/monitor/

Monitorkaart Stresstesten

In heel Nederland zijn overheden bezig met het uitvoeren van klimaatstresstesten. Een klimaatstresstest brengt in beeld hoe kwetsbaar een gebied is voor extreme neerslag, hitte, droogte en overstroming. Maar hoe ver zijn we in Nederland eigenlijk met het uitvoeren van deze stresstesten? Om daar inzicht in te krijgen, heeft het Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie alle overheden die vraag gesteld via een jaarlijkse monitor. Hieronder zie je de resultaten op een kaart.

Wat vind je op de kaart?

Op de kaart kun je zien welke gemeenten, waterschappen, werkregio’s en provincies in Nederland een klimaatstresstest hebben uitgevoerd. Wil je van een gemeente of regionale overheid weten of er een stresstest is uitgevoerd? Dan moet je in de kaart op die gemeente of dat gebied klikken. Je ziet dan welke thema’s ze in de stresstest hebben onderzocht: hitte, droogte, wateroverlast en/of overstroming. En als de resultaten van een stresstest openbaar zijn, kun je die via een link bekijken. Ook kun je via de kaart bekijken welke landelijke stresstesten er zijn uitgevoerd. Klik daarvoor op het blauwe blokje in de kaart.

Wat geven de kleuren op de kaart aan?

De zeven kleuren op de kaart geven de zeven verschillende gebiedsoverleggen aan. Per kleur zie je een aantal lichte en donkere varianten. Die zijn gebruikt om de verschillende werkregio’s van elkaar te onderscheiden.

Ontbrekende stresstesten?

Als er van een gebied geen stresstest beschikbaar is, kan het best zijn dat er al wel een stresstest is uitgevoerd. De gegevens van de stresstest zijn dan niet bij ons bekend. In het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie is afgesproken dat alle uitgevoerde stresstesten openbaar worden gemaakt. Mist de stresstest van jouw gemeente, waterschap, werkregio of provincie? Dan kun je deze alsnog toevoegen aan de kaart via dit formulier. Via hetzelfde formulier kun je ook nieuwe informatie toevoegen.

Let op: de kaart werkt niet in alle webbrowsers!

https://klimaatadaptatienederland.nl/stresstest/bijsluiter/