Hollands Noorderkwartier

https://www.hhnk.nl/

Over HHNK

Lees voor

Wij zijn een overheidsinstantie met een democratisch gekozen bestuur en een eigen belastingsysteem. Onze bestuurlijke organisatie lijkt erg op die van een gemeente. Het grote verschil is dat wij een begrensde, functionele taak hebben. We werken aan:

  • dijken: we beschermen inwoners tegen overstromingen;
  • water: we zorgen voor voldoende en schoon oppervlaktewater;
  • wegen: we beheren en onderhouden plattelandswegen.

We doen dat in Hollands Noorderkwartier: Noord-Holland boven het Noordzeekanaal.

Elke dag werken wij aan de bescherming van het land tegen het water, tegen wateroverlast en watertekort, voor schoon en gezond oppervlaktewater en voor veilige (vaar)wegen. Dit doen wij in Noord-Holland boven het Noordzeekanaal: Hollands Noorderkwartier.

Samenwerking

Wij werken nauw samen met andere instanties die met water te maken hebben. Bijvoorbeeld met Rijkswaterstaat, de Provincie Noord-Holland, de gemeenten en het drinkwaterbedrijf. Daarnaast zitten we vaak om de tafel met verenigingen van agrariërs, ondernemers, bewoners, sportvissers, schaatsers, natuurbeheerders, enzovoort. Wij proberen rekening te houden met ieders belang, maar het algemeen belang (de veiligheid) staat altijd voorop.

Waterveiligheid

Lees voor

Veilige dijken en duinen

Ons klimaat verandert: de zeespiegel stijgt, het regent vaker, de bodem daalt en we krijgen vaker te maken met hoog water. Als we niets doen, loopt Noord-Holland – dat grotendeels onder de zeespiegel ligt – onder water. Daarom is het belangrijk dat we 1.400 kilometer dijken en duinen, langs de kust, langs vaarten en meren en rondom polders goed onderhouden, beheren en zo nodig verbeteren.

Wateroverlast beperken

Lees voor

Opvang en afvoer van water

Door de aan- en afvoer en tijdelijke opslag van water reguleren wij het waterpeil. Met het programma Wateropgave zorgen wij voor een basisbescherming tegen wateroverlast. Ondanks deze inspanningen komt wateroverlast steeds vaker voor. 

Om wateroverlast te voorkomen, richten we gebieden in voor de opvang van water, houden we water langer vast op plekken waar dit kan en verbeteren we de mogelijkheden voor de afvoer van water. Dit doen we niet alleen, maar samen met provincie, gemeenten, landbouw- en natuurorganisaties, recreatieschappen, inwoners en agrariërs.

Watertekort voorkomen

Lees voor

We spreken van watertekort als er minder water is dan we nodig hebben voor landbouw en natuur. Bijvoorbeeld als het lange tijd warm is, het niet regent en de rivieraanvoeren onder bepaalde waarden komen. Deze situatie kan grote gevolgen hebben voor de veiligheid van onze dijken, de agrarische sector (verdroging gewassen), de natuur (onvoldoende drinkwater voor dieren), de waterkwaliteit, de scheepvaart, de industrie en energiesector (lozing koelwater) en funderingen van huizen.

Zoet water wordt kostbaar en minder vanzelfsprekend. De zoetwateraanvoer door de rivieren wordt landelijk verdeeld naar de verschillende zoetwaterregio’s. Binnen de Zoetwaterregio IJsselmeergebied hebben de waterbeheerders de afgelopen jaren een visie opgesteld, gericht op een eerlijke verdeling en zuinig gebruik van zoetwater. Samen met Rijkswaterstaat is bekeken hoe we het water van IJssel- en Markermeer in de toekomst zo efficiënt mogelijk over Nederland kunnen verdelen zodat we allemaal profiteren.

Binnen ons eigen beheergebied verdelen we het beschikbare water conform de door de provincie vastgestelde verdringingsreeks. Tevens kan de Adviescommissie Landbouw in situaties van feitelijk watertekort HHNK adviseren over de toedeling van beperkte watergiften onder watervragers. Op deze manier worden mogelijke nadelige gevolgen van watertekort zo veel mogelijk beperkt.

Met behulp van stuwen, sluizen, gemalen en pompen verdelen we het beschikbare water over ons gebied en zorgen we voor het juiste waterpeil in de sloten.

Gezond water

Lees voor

Een van de taken van het hoogheemraadschap is het beheren van de waterkwaliteit in sloten, vaarten en plassen: het oppervlaktewater. Daarbij streven we naar gezond water. Daarmee bedoelen we schoon water met de juiste balans qua (voedings-)stoffen, waar planten en dieren in kunnen leven, waar de landbouw en de visserij gebruik van kunnen maken en waar mensen van kunnen genieten.

Kaderrichtlijn Water (KRW)

Gezond water is schaars. Daarom is op Europees niveau afgesproken dat de kwaliteit van het grondwater en het water van sloten, plassen en vaarten moet verbeteren. Deze afspraken zijn opgenomen in de Kaderrichtlijn Water (KRW).

Wat doet het hoogheemraadschap?

Voor het verbeteren van de waterkwaliteit leggen we natuurvriendelijke oevers aan en houden we waterlopen op diepte. Ook passen we het onderhoud van oevers aan: als er ruimte genoeg is, dan laten we meer begroeiing langs de oever staan. Om vissen de gelegenheid te geven van het ene gebied naar het andere te zwemmen, leggen we vispassages aan bij gemalen, sluizen en stuwen. Nieuwe gemalen worden uitgevoerd met visveilige pompen.

Via het Landbouwportaal Noord-Holland werken we samen met de provincie, andere waterschappen, de LTO en agrarische collectieven om boeren te bewegen de bodem- en waterkwaliteit van hun eigen bedrijf te verbeteren.

We meten regelmatig de waterkwaliteit op diverse plaatsen in ons hele beheergebied. Op zwemwaterlocaties meten we intensiever en ondernemen we zo nodig actie met partners om de zwemwaterkwaliteit op peil te houden.

Onze plannen voor de periode 2022-2027 kunt u inzien in het Magazine Kaderrichtlijn Water, dat u hieronder kunt downloaden.

Schoon water

Lees voor

Een van onze belangrijkste taken is het zuiveren van afvalwater. Dit doen we met behulp van 15 rioolwaterzuiveringsinstallaties, 1 slibdrooginstallatie, 300 rioolgemalen en 610 kilometer persleiding. Deze installaties verwerken elk jaar ruim honderd miljoen kubieke meter water. Dit water komt voor een deel van huishoudens en bedrijven die zijn aangesloten op het rioleringsstelsel. Het andere deel is regenwater dat in het riool terecht komt.

Water zuiveren

Dat we schoon water hebben lijkt heel normaal. Maar het zuiveren van afvalwater uit het riool is een flinke klus. Dagelijks produceren de 1,4 miljoen inwoners in Hollands Noorderkwartier ruim 120 liter afvalwater per persoon. Daarnaast lozen nog eens 30.000 bedrijven hun afvalwater op het riool. Wij verzamelen zo elk jaar honderd miljoen kubieke meter afvalwater en zuiveren het in rioolwaterzuiveringen. Het gezuiverde water geven we terug aan het oppervlaktewater.

De afdeling Waterketen zoekt voortdurend naar innovatieve en individuele oplossingen om op een duurzame manier afvalwater te zuiveren tot schoon (oppervlakte)water. Maar dan wel tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten voor onze inwoners.

Hoe schoon is schoon?

Gezuiverd afvalwater moet aan strenge, wettelijke eisen voldoen. Er mag bijvoorbeeld niet te veel fosfaat in zitten. Een teveel aan fosfor zorgt voor te veel algen en planten. Als die algen en planten sterven, breken bacteriën het dode materiaal af. Daarvoor gebruiken ze zuurstof. Door te veel dode algen en planten kan er dus een zuurstofgebrek ontstaan. De nog levende planten en dieren kunnen daardoor ook versneld sterven. En dan houden we uiteindelijk dood water over. Ook moet de hoeveelheid koper, kwik, lood en zink in het water minimaal zijn. Hoge concentraties zware metalen zijn zeer giftig. Om te controleren of het oppervlaktewater aan de wettelijke eisen voldoet, analyseren we het gezuiverde water regelmatig.

Wat kunt u zelf doen?

Het is fijn als het water in onze meren, sloten, vaarten en grachten schoon is. Dan is zwemmen en varen stukken leuker! En het is goed voor de natuur. Bij onze gemalen halen we veel zwerfvuil uit het water. Daarom ondersteunen we de stille rapers, mensen die zwerfvuil opruimen zodat het niet in de sloot belandt. U kunt ons helpen om verontreiniging van het water te voorkomen. Ga zuinig om met water: verspil en vervuil het niet. En zorg ervoor dat doekjes, vet, verfresten, chemicaliën en medicijnen niet in het riool terechtkomen. Meer tips vindt u op de pagina Waterbazen.

Veilige (vaar)wegen

Lees voor

Wij verzorgen van oudsher in een deel van ons werkgebied het beheer en onderhoud van dijk- en polderwegen. Alleen de oudste waterschappen beheren openbare wegen. Dat zijn de waterschappen in de ‘lage landen’ Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland. We beheren ook vaarwegen, bruggen en sluizen.

Overdragen aan gemeenten

Het wegenbeheer is geen kerntaak van het hoogheemraadschap. Daarom willen we deze taak afstoten en de wegen overdragen aan de gemeenten. Het ingeslagen traject wordt voortvarend voortgezet; inmiddels is het wegbeheer in 20 van de 23 gemeenten overgedragen. Bij het beheer en onderhoud van wegen die nog niet zijn overgedragen, heeft de verkeersveiligheid voor HHNK de hoogste prioriteit. 

Wat doet HHNK?

Wij beheren nog 244 kilometer aan wegen, voornamelijk buiten de bebouwde kom. Deze wegen zijn eigendom van HHNK. De wegen binnen de bebouwde kom zijn in het algemeen de verantwoordelijkheid van uw gemeente. Onze activiteiten zijn erop gericht om de wegen zodanig in te richten dat ze uitnodigen tot veilig gebruik.

Daarbij hoort bijvoorbeeld ook gladheidbestrijding in de winter. Daarnaast onderhouden we 100 kilometer vaarwegen voor de Provincie en bedienen we 28 sluizen en bruggen.

Crisisbeheersing

Lees voor

https://www.youtube-nocookie.com/embed/jV_VD4oAtnI?disablekb=1&modestbranding=1&enablejsapi=1&playsinline=1

We werken dagelijks aan de waterveiligheid in Noord-Holland. Maar ondanks alle voorzorgsmaatregelen en de hoge veiligheidseisen die we daarbij hanteren, zijn calamiteiten helaas nooit helemaal uit te sluiten.

Crisisbeheersingsorganistie

Om adequaat op te treden in noodsituaties, zoals extreme wateroverlast door hevige en aanhoudende regenval, zware verontreiniging van het oppervlaktewater door een ongeluk of een dijkdoorbraak bij storm, hebben we een crisisbeheersingsorganisatie. Extra mankracht, machines en materieel staan paraat als de situatie daarom vraagt.

Voorbereid op calamiteiten

Onze medewerkers zijn voorbereid op natuurrampen, ongelukken en andere calamiteiten en staan voor u klaar als dat nodig is. Met instructiebijeenkomsten, opleidingen, trainingen en oefeningen houden we de kennis en ervaring van onze mensen op peil. Hierbij werken we nauw samen met andere instanties en overheden.

Soorten calamiteiten

Wij beheren waterkeringen en zorgen voor waterkwantiteit, waterkwaliteit en (vaar)wegen. Bij de uitoefening van die taken kunnen calamiteiten ontstaan. Zie de pagina Soorten calamiteiten.

Hoe meld ik calamiteiten?

Calamiteiten kunt u 24 uur per dag, 7 dagen in de week bij ons melden via telefoonnummer 0800-1430. Als dat nodig is schakelen wij de crisisbeheersingsorganisatie in.

Programma Crisisbeheersing In De Genen (CING)

Het klimaat verandert, extreme weersituaties worden intenser en komen vaker voor. Onze systemen zijn hier onvoldoende op voorbereid waardoor (dreigende) overlastsituaties vaker zullen voorkomen. Soms met grote impact en maatschappelijke ontwrichting tot gevolg. Ook dan zullen we onze kerntaken zo goed mogelijk moeten blijven vervullen om de maatschappelijke overlast en ontwrichting tot een minimum te beperken. Vaak in samenwerking met collega crisispartners zoals de Veiligheidsregio’s.

Het programma CING richt zich op de versterking van onze crisisbeheersingsorganisatie zodat we tijdens (dreigende) crisissituaties beschikken over een adequate informatiepositie en een toegeruste crisisorganisatie die in staat is om snel en effectief te handelen. De bestuurlijke opdracht is in januari 2022 gegeven.

Directe aanleiding was de wateroverlast van juni 2021 en de aanbevelingen die zijn geformuleerd in de evaluatie van de bestrijding daarvan.

Technisch inhoudelijk gaan die aanbevelingen over:

  • versterking van de crisisrobuustheid van het watersysteem;
  • verbetering van de 24/7 informatievoorziening als het gaat om de impactverwachting van extreem weer;
  • strategievorming om tijdens crises effectief de negatieve impact van extremen te beperken en de aanpak goed te kunnen communiceren naar inwoners.

CING werkt van buiten naar binnen, wat wil zeggen dat we starten in het gebied en vanuit de kennis en ervaringen daar de bovengenoemde punten oppakken, gebruik makend van de conceptuele en watersysteemkennis op kantoor. 

Het centrale product waar we zowel technisch als organisatorisch naartoe werken zijn de nieuw te ontwikkelen calamiteitenbestrijdingsplannen.

Het CING-programma wordt uitgevoerd door HHNK in samenwerking met kenniscentra en diverse marktpartijen.

Bestuur en organisatie

Lees voor

Naast de hiervoor genoemde zeven taken (in de begroting en jaarstukken noemen we ze ‘effecten’) kennen we bij HHNK nog een achtste effect: Bestuur en organisatie. Onder deze noemer vallen zaken als: